İSKİ'den su yönetiminde yapay zeka dönemi

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) tarafından geliştirilen İSKİ AI Projesi, düzenlenen tanıtım töreniyle kamuoyuna duyuruldu.

İstanbul Büyükşehir Beledesi (İBB) Başkanvekili Nuri Aslan, projenin İstanbul'un su yönetiminde yapay zeka çağını başlatan önemli bir adım olduğunu belirterek, “Dünya bir gelişime ayak uyduruyorsa onun öncüsü olmak da İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin görevi” dedi.

İSKİ'nin “Dijital Rönesans” ana temasıyla düzenlenen SUKİ Teknoloji Zirvesi kapsamında ilk adımları atılan ve İSKİ Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı tarafından tamamlanan İSKİ AI Projesi'nin tanıtım töreni, İSKİ'nin Kağıthane yerleşkesindeki Yusuf Ziya Erdem Konferans Salonu'nda gerçekleştirildi.

Törene İBB Başkanvekili Nuri Aslan, İSKİ Genel Müdürü Doç. Dr. Şafak Başa, İSKİ Bilgi İşlem Dairesi Başkanı Tayfun İşbilen ve çok sayıda davetli katıldı.

Törende konuşan İBB Başkanvekili Nuri Aslan, İstanbul'un her gün milyonlarca veri üreten bir megakent olduğunu belirterek, bu verilerin yalnızca insan kaynağıyla yönetilemeyeceğini söyledi.

Aslan, “Bugün de tarih yazdığımız günlerden birindeyiz. İstanbul gibi bir megakenti ve her gün üretilen milyonlarca veriyi artık sadece insan kaynağıyla yönetmek mümkün değil. Bu nedenle biz İstanbul'u yöneten irade olarak yapay zeka çağına da kayıtsız kalamazdık. Kalmadık da” ifadelerini kullandı.

İSKİ AI projesinin yaklaşık 3 yıl önce başlayan dijital dönüşüm sürecinin önemli bir sonucu olduğunu vurgulayan Aslan, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin dünyadaki gelişmelere öncülük etme sorumluluğu bulunduğunu belirtti.

Yapay zekanın geleceğin şehirlerinde merkezi bir rol üstleneceğini ifade eden Aslan, trafik akışından enerji yönetimine, afet hazırlıklarından kaynakların adil dağıtımına kadar pek çok alanın yapay zeka destekli sistemlerle yönetileceğini söyledi.

Aslan, “Yapay zeka şehirlerin beyni, sinir sistemi olacak. Geleceğin akıllı kentlerinde trafik akışından enerji yönetimine, afet hazırlıklarından kaynakların adil dağıtımına kadar her şey yapay zeka aracılığıyla dinamik olarak yönetilecek” diye konuştu.

İstanbul'un bu geleceğe hazırlandığını belirten Aslan, İSKİ'nin dijital dönüşüm sürecinin 2024 yılında gerçekleştirilen lansmanla hız kazandığını ve bugün İSKİ AI projesiyle yeni bir aşamaya geçildiğini kaydetti.

İBB'nin yatırım ve proje yönetimi anlayışına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Aslan, 2014-2019 döneminde 176 milyon dolarlık kaynakla 96 projenin hayata geçirildiğini, 2020-2025 döneminde ise 122 milyon dolarlık bütçeyle 426 projenin gerçekleştirildiğini söyledi.

Aslan, “Bu milletin parasının nasıl kendi parası gibi kullanıldığı, bir belediyenin, bir kamu kuruluşunun nasıl yönetildiğinin en güzel örneği işte burada” dedi.

Dijital dönüşüm yatırımlarının hizmet süreçlerine de yansıdığını belirten Aslan, online işlemlerin 2020 sonrası dönemde 3 ila 3,5 kat arttığını, vezne tahsilat hızının 7,8 kat yükseldiğini ve dijital fatura kullanan abone sayısının 600 bine ulaştığını açıkladı.

Arızalara müdahale süresinin yüzde 80 azaltıldığını ifade eden Aslan, İSKİ'nin dijital sayaç okuma sistemini de geliştirdiğini belirtti.

İSKİ AI projesinin veri güvenliği açısından önemine dikkat çeken Aslan, sistemin verileri kurum bünyesinde tutan yerel bir yapay zeka yaklaşımına dayandığını belirtti.

Aslan, “Verisini tamamen kendi bünyesinde tutan bu yerel yapay zeka yaklaşımı veri güvenliğimiz adına tüm Türkiye'ye örnek olacak milli bir başarı hikayesidir” ifadelerini kullandı.

Projenin yalnızca İSKİ ile sınırlı kalmayacağını belirten Aslan, İBB'nin yapay zeka ve dijital dönüşüm alanındaki bilgi ve teknolojisini Türkiye'deki kamu kurumları ve belediyelerle paylaşmaya hazır olduğunu söyledi.

Aslan, İBB'nin ürettiği teknolojik dönüşümün B40 Balkan Şehirleri Ağı ve Eurocities üyesi belediyelerin kullanımına da açık olduğunu kaydetti.

İSKİ AI projesiyle su tüketim tahminlerinin yüzde 97 doğrulukla yapılması hedefleniyor. Proje kapsamında ayrıca:

Alo 185 akıllı asistanıyla çağrı merkezi iş yükünün yaklaşık yüzde 40 azaltılması,

Kayıp ve kaçakların daha erken tespit edilmesi,

Altyapı arızalarının oluşmadan önce öngörülmesi,

Su talebinin daha doğru tahmin edilmesi,

Enerji verimliliğinin artırılması,

Dijital ikiz ve SCADA sistemlerinden gelen milyonlarca verinin ortak bir yapay zeka sistemiyle analiz edilmesi amaçlanıyor.

Aslan, yapay zeka destekli sistemlerin pompalar, vanalar ve sensörler gibi altyapı bileşenleriyle entegre çalışacağını belirterek, “Kararlar daha hızlı alınacak, sorunlar yerinde, yerinden çözülecek” dedi.

İSKİ Genel Müdürü Doç. Dr. Şafak Başa da törende yaptığı konuşmada, iklim krizinin derinleştiği ve doğal kaynaklar üzerindeki baskının arttığı bir dönemde suyun stratejik öneminin giderek büyüdüğünü söyledi.

Başa, İSKİ'nin kendisini yalnızca su ve atık su hizmeti sunan klasik bir kurum olarak görmediğini belirterek, “Veriyi yöneten, riskleri öngören, kaynaklarını akılcı kullanan ve geleceği bugünden planlayan yeni nesil bir kamu kurumu olma hedefiyle çalışıyoruz” ifadelerini kullandı.

İSKİ AI sayesinde yalnızca bugünün değil, geleceğin de öngörülebileceğini belirten Başa, yağış, baraj doluluk oranları, tüketim alışkanlıkları ve şebeke basıncı gibi çok sayıda verinin aynı anda analiz edilebileceğini kaydetti.

Yapay zekanın dünyanın en önemli dönüşüm alanlarından biri olduğunu ifade eden Başa, Türkiye'nin bu dönüşümün dışında kalmaması gerektiğini söyledi.

Başa, “Türkiye'de kendi yapay zeka platformunu geliştiren öncü kamu kurumlarından biri olarak, yalnızca teknolojiyi kullanan değil, teknolojiyi üreten bir kurum olma irademizi de bu projelerle ortaya koyuyoruz” dedi.

Program kapsamında İSKİ Bilgi İşlem Dairesi Başkanı Tayfun İşbilen tarafından “İSKİ AI Yolculuğu: Suyun Dijital Rönesansı”, İTÜ Öğretim Üyesi Doç. Dr. Caner Güney tarafından ise “İSKİ AI Platformu” başlıklı sunumlar gerçekleştirildi.

Projeyi hayata geçirenlere plaket takdim edilmesinin ardından program sona erdi.